Centraal- en Oost-Europa

Centraal- en Oost-Europa

Economische update - oktober 2019

Ook in Centraal- en Oost-Europa vertraagt de economische groei, maar het groeitempo blijft desondanks verrassend stevig. Op het eerste gezicht biedt de regio zeer goed weerstand tegen de groeivertraging elders in Europa. Dat komt door een combinatie van gunstige factoren, waaronder de relatieve sterkte van de auto-industrie en de robuuste binnenlandse vraag. Toch zijn de Centraal-Europese economieën niet immuun voor de negatieve externe trends, in het bijzonder de negatieve ontwikkelingen in de Europese automarkt. In Tsjechië, Hongarije, Bulgarije en, in het bijzonder, in Slowakije duiken signalen op van een mogelijke groeivertraging in de industrie. Er tekenen zich ook verschillen van land tot land af. In Tsjechië, Hongarije en Bulgarije blijft de binnenlandse vraag stevig, terwijl de Slovaakse economie duidelijk gevoeliger is voor de groeivertraging in Duitsland.

Auto-industrie stuurt de economie

De ontwikkelingen in de Centraal-Europese economieën zijn nauw verbonden met de auto-industrie. Ze speelt in deze regio een cruciale en vaak uitzonderlijk dominante economische rol wegens haar aandeel in de totale productie, uitvoer en werkgelegenheid. Voor sommige economieën in de regio staat of valt het succes van de economie met het succes van de auto-industrie. Ze worden alsmaar gevoeliger voor gebeurtenissen op de automarkt in Europa of in andere landen, waarnaar de lokale productie wordt uitgevoerd. Centraal-Europa is een belangrijke producent van personenwagens geworden, maar in slechts beperkte mate een directe afnemer ervan. Het Tsjechische voorbeeld illustreert dit misschien nog het best: het land heeft het grootste directe aandeel van de autoproductie in het bbp (6%) en 80% van de productie wordt uitgevoerd.

Het grootste deel van de autoproductie wordt op de Europese automarkt verkocht. Die is dus geleidelijk uitgegroeid tot een van de belangrijke succesfactoren van de Centraal-Europese economieën. Vandaag remt de groeivertraging op de Europese automarkt de hoogconjunctuur in de regio af. Na vijf jaar van stevige groei van de vraag gaat de automarkt door een cyclische vertraging. Die werd versterkt door de verstrenging van de uitstootnormen in de nasleep van het dieselgate-schandaal, waarop de producenten, de kopers en de infrastructuur niet waren voorbereid. Ook de onzekerheid over de brexit speelde ongetwijfeld een rol, want het VK is de tweede grootste automarkt in Europa. Verder mag het risico van een mogelijke verhoging van de Amerikaanse invoertarieven niet uit het oog worden verloren. Maar tot nog toe heeft dat op de productie geen invloed gehad.

Ondanks de groeivertraging op Europese automarkt en op andere belangrijke afzetmarkten is er nog geen terugval van de Centraal-Europese autoproductie. De tegenstelling op dat vlak met de ontwikkeling in andere, traditioneel autoproducerende landen (Duitsland, Italië, Frankrijk) nam in de loop van dit jaar toe. In de eerste jaarhelft viel de autoproductie in het geheel van de EU met bijna 7% terug. Maar behalve in Polen bleef het in Centraal-Europa tijdens de eerste acht maanden van het jaar verder groeien. De sterkste groei werd in Hongarije opgetekend (12,3%), waar de focus op de productie van luxewagens en motoren voor elektrische wagens ligt. In Tsjechië werd de groei (2,2%) ondersteund door de verschuiving van de productie naar succesvolle SUV’s.

Dat Centraal-Europa op het eerste gezicht niet wordt getroffen door de inzinking van de Europese markt heeft ook te maken met een combinatie van verschillende gunstige factoren. Zo zijn er onder meer de opening van een nieuwe fabriek door Jaguar Land Rover in Slowakije en de innovaties en lancering van face-lifts en nieuwe modellen door Skoda in Tsjechië en Daimler in Hongarije. Maar dat betekent niet dat de regio helemaal immuun is voor de negatieve ontwikkelingen in de Europese auto-industrie, ook al komen die nog niet in de huidige productiecijfers tot uiting. Dat blijkt uit de recente ontwikkeling van de productie in Slowakije. Die lag in de voorbije drie maanden telkens lager dan een jaar eerder. De grootste lokale autoproducent heeft er al te kennen gegeven werknemers te ontslaan.

Problemen zullen niet alleen tot uiting komen in de autoproductie, maar ook in de productie en uitvoer van auto-onderdelen. De lokale producenten zijn immers sterk geïntegreerd in de grensoverschrijdende, Europese productieketens. Dat betekent dat ondanks de recente sterke groeicijfers de toekomstige productie onzeker is. Dat is des te meer omdat de omschakeling naar elektrische wagens momenteel een centraal thema is. Die hebben minder onderdelen nodig. De lancering van een nieuwe generatie van auto’s zal tijd in beslag nemen en onderaannemers zullen tijd nodig hebben om zich aan te passen. Ook voor de eindproducenten is de lancering van nieuwe motoren eerder een zaak van jaren. De ontwikkeling van de onmiddellijke productie in Centraal-Europa zal dus vooral door de Europese vraag blijven bepaald worden, waarop de meeste Centraal-Europese producenten zijn georiënteerd. Enkel in Slowakije is het aandeel van de uitvoer buiten de EU groter dan dat van de uitvoer naar de EU.

Economische update landen

(enkel beschikbaar in het Engels)

Hungary

Hungary

Czech Republic

Czech Republic

Bulgaria

Bulgaria

Slovakia

Slovakia

Voorspellingen Centraal- en Oost-Europa

Andere voorspellingen en updates

Wereld

Wereld

België

België

Ierland

Ierland
KBC gebruikt cookies om je surfervaring aangenamer te maken. Zo kan KBC ook beter inspelen op je behoeften en voorkeuren. Door verder te surfen ga je akkoord met het gebruik van deze cookies. Meer info? Of wil je geen cookies?Klik hier.