Economische update België December

Groei Q3 naar beneden bijgesteld

In België nam het reële bbp in het derde kwartaal van 2018 met 0,3% toe tegenover het vorige kwartaal. Dat is iets zwakker dan de eerder gerapporteerde raming (0,4%) en vergelijkbaar met de bbp-groei in de eerste twee kwartalen van het jaar. Die kwam toen ook telkens op 0,3% uit.

Als we naar de bbp-componenten kijken, is het meest opmerkelijke feit in de derdekwartaalcijfers de daling van de particuliere consumptie. Ook de bedrijfsinvesteringen namen af, maar de ontwikkeling ervan werd beïnvloed door een aantal specifieke transacties inzake de aan- en verkoop van schepen in en aan het buitenland. Zonder deze transacties zou de groei van de bedrijfsinvesteringen licht positief zijn geweest. Deze transacties hadden ook een opwaarts effect op de in- en uitvoer van goederen en diensten.

De grootste bijdrage aan de groei in het derde kwartaal kwam van de netto-uitvoer (+0,5%) (Figuur BE1).

Figuur BE1 - Samenstelling van de reële bbp-groei in België (Procentuele kwartaal-op-kwartaalwijziging, niet geannualiseerd)

Bron: KBC Economics gebaseerd op NBB.Stat

De sterke uitvoerprestaties zijn een positief signaal temidden van de wereldwijd toenemende handelsspanningen. De indicator van de uitvoerbestellingen kondigt evenwel een verzwakking van de uitvoerprestaties in de nabije toekomst aan.

De voorraden leverden in elk van de eerste drie kwartalen in 2018 een negatieve bijdrage tot de economische groei. Voorraadwijzigingen zullen de reële bbp-groei voor het volledige jaar 2018 dan ook waarschijnlijk met 0,3 of 0,4 procentpunt naar beneden hebben getrokken. Dit illustreert dat de voorraadvorming een aanzienlijke impact kan hebben op de economische cyclus. Ondanks dit belang wordt er doorgaans weinig aandacht besteed aan deze bbp-component. Dat is deels toe te schrijven aan het feit dat wat we voorraadvorming noemen ook in sterke mate een correctievariabele is, meer bepaald het verschil tussen productie en verkoop. In de praktijk gaat het hierbij, naast voorraadwijzigingen, ook om ‘statistische discrepanties’ die meestal niet logisch te verklaren zijn.

Ondertussen blijft de Belgische arbeidsmarkt erg goed presteren. De groei van de binnenlandse werkgelegenheid bedroeg in het derde kwartaal 0,4% tegenover het vorige kwartaal. Dat is een lichte versnelling ten opzichte van de groei van 0,3% in het eerste en tweede kwartaal.

Op langere termijn bekeken, werden in België tussen het voorjaar van 2013 en het najaar van 2018 netto bijna 250.000 banen gecreëerd. De reële bbp-groei was tijdens de voorbije economische opleving bijzonder arbeidsintensief (zie ook hierna in de rubriek Gekaderd: Niet alles is rozengeur en maneschijn op de Europese arbeidsmarkt). In de periode 2014-2017 genereerde elk procentpunt reële bbp-groei 0,64 procent groei in de werkgelegenheid. Dat is meer dan tijdens eerdere herstelperiodes.

Inflatie loopt sterk op

De Belgische inflatie, gemeten aan de hand van het geharmoniseerde indexcijfer van de consumptieprijzen (HICP), bedroeg in oktober 3,2%. Op basis van de nationale CPI was dat slechts 2,8% (Figuur BE2).

Figuur BE2 - Consumptieprijsinflatie in België (Jaarwijziging in procent)

Bron: KBC Economics gebaseerd op Eurostat, FOD Economie

Het opmerkelijk verschil tussen beide is voornamelijk te wijten aan het grotere gewicht van brandstoffen en energiebronnen in de HICP en aan het feit dat in de nationale CPI voor huisbrandolie een voortschrijdend gemiddelde wordt gebruikt. De productgroep met het grootste opwaartse effect op de inflatie in de afgelopen maanden was 'huisvesting, water en energie'. Ondanks de opvallende stijging van de algemene inflatie bleef de kerninflatie (exclusief de prijzen van energie en onbewerkte voedingsmiddelen) sinds juli onveranderd op een lagere 1,6%.

In de afgelopen maanden nam de inflatiekloof met de eurozone opnieuw aanzienlijk toe. De hogere inflatie in België blijft dan ook een aandachtspunt, aangezien deze kan leiden tot tweede-ronde-effecten in de economie via het systeem van automatische loonindexering.

We verwachten dat de inflatie in België zal dalen van gemiddeld 2,1% in 2018 tot 1,8% in 2019. Dit zou de inflatiekloof tussen België en de eurozone moeten verkleinen van 0,7 en 0,3 procentpunt in 2017 en 2018 tot 0,1 procentpunt in 2019.

Politieke storm

Tijdens het weekend van 8-9 december verloor de Belgische federale regering haar meerderheid nadat coalitiepartner N-VA duidelijk had gemaakt dat ze het VN Global Compact voor Migratie niet kon steunen.

Door de gebrekkige slagkracht van de nieuwe minderheidsregering dreigt de trein van economische hervormingen stil te vallen. De directe financiële risico's verbonden aan de precaire politieke situatie schatten we evenwel niet hoog in. De spread tussen de Belgische en Duitse 10-jaarse obligatierente bleef de voorbije dagen alvast relatief stabiel. Toch kunnen de financiële risico's toenemen wanneer een politieke stilstand in de komende maanden gepaard zou gaan met de realisatie van andere (externe) risico's, zoals een harde brexit of een nieuwe systeemcrisis in de eurozone (bv. gekoppeld aan de Italiaanse begrotingsperikelen).

De politieke patstelling van 2010-2011 illustreert dat er risico's verbonden zijn aan de politieke/regionale tegenstellingen en complexe institutionele structuur in België. Na de verkiezingen van juni 2010 duurde de vorming van een nieuwe regering in totaal 541 dagen. Deze periode van gespannen politieke relaties ging gepaard met de Europese staatsschuldencrisis, waarin België met de Dexia-problemen intensief betrokken was. Een en ander bracht België toen op het radarscherm van de financiële markten en leidde ertoe dat ratingbureaus de kredietwaardigheid van België in 2011 hebben verlaagd. De situatie van dat moment was evenwel erg uitzonderlijk. Een herhaling van een dergelijk scenario in 2019 is dan ook eerder onwaarschijnlijk.

Economische vooruitzichten Belgische economie

Meer over de Belgische economie

KBC gebruikt cookies om je surfervaring aangenamer te maken. Zo kan KBC ook beter inspelen op je behoeften en voorkeuren. Door verder te surfen ga je akkoord met het gebruik van deze cookies. Meer info? Of wil je geen cookies?Klik hier.