Opkomende Economieën

Opkomende Economieën

Opkomende markten in opmars

In de afgelopen decennia zijn de markten buiten de grote geavanceerde economieën steeds belangrijker geworden als drijvende kracht achter de wereldwijde groei en zijn ze steeds meer geïntegreerd in het wereldwijde financiële systeem. Het belang van deze markten is daardoor zowel voor internationale investeerders als voor economische analisten, toegenomen. Hoewel er geen strikte definitie van de term opkomende markten bestaat, worden landen die met deze term worden geassocieerd over het algemeen gekenmerkt door een sterke groei, een sterke instroom van BDI, een hoge mate van openheid ten opzichte van externe markten en een bereidheid om hervormingen die de politieke en financiële instellingen versterken door te voeren.

De tijden veranderen

Halverwege 2019 lijkt het erop dat de meeste opkomende markten in rustiger vaarwater beland zijn na een moeizaam en turbulent 2018. Zoals figuur 1 laat zien, zijn veel van de munten van de opkomende markten die vorig jaar bijzonder hard werden getroffen, onveranderd gebleven of zelfs gestegen ten opzichte van de Amerikaanse dollar dit jaar (de Argentijnse peso en de Turkse lire zijn weinig verrassende uitzonderingen hierop).

Figuur 1: Munten van opkomende markten ten opzichte van de USD (% verandering)

Bron: KBC Economics gebaseerd op MSCI Barra

In veel opzichten is deze verschuiving logisch voor de opkomende markten. Begin vorig jaar was de verkrappingscyclus van de Federal Reserve immers in volle gang en de markten verwachtten op dat moment aanzienlijke verdere rentestijgingen. Ook de ECB bereidde zich voor om haar Asset Purchase Program tegen eind 2018 te beëindigen en de weg te effenen voor de normalisering van de rentevoeten. Hoewel het eerste is gebeurd, is het laatste voor onbepaalde tijd uitgesteld. In plaats van zich voor te bereiden op renteverhogingen, discussiëren de ECB-bestuurders nu over de mogelijke behoefte aan extra stimulansen. Ook de Fed heeft sinds deze tijd vorig jaar een bocht van 180 graden genomen richting voorzichtigheid en de markten (vanaf 25/6/2019) prijzen meerdere renteverlagingen in voor dit jaar.


Voor opkomende markten kan het keerpunt in het monetair beleid een tweesnijdend zwaard zijn. De meer stimulerende wereldwijde financiële omgeving die volgt uit het lossere beleid van de Fed en de ECB vertaalt zich gewoonlijk in minder turbulentie voor opkomende markten. Lagere rentetarieven in ontwikkelde economieën zorgen in de opkomende markten over het algemeen voor een makkelijkere toegang tot financiering en voor een grotere kapitaalinstroom. Zelfs economieën met grote onevenwichtigheden kunnen erin slagen om relatief goedkope financiering te krijgen als investeerders zoeken naar rendement in een omgeving met lage rentes. Tabel 1 vergelijkt veel van de onevenwichtigheden die tot financieringsproblemen in moeilijkere economische omstandigheden kunnen leiden met de wisselkoersprestaties tot dusver in 2019. Hoewel India en Brazilië zich qua overheidsfinanciën in negatieve zin onderscheiden, zijn de munten van beide landen sinds het begin van het jaar ongeveer ongewijzigd gebleven. De risicoaversie van de belegger vliegt echter niet zomaar uit het raam als de wereldwijde rente daalt. De structurele problemen in Turkije en Argentinië, bijvoorbeeld, wegen duidelijk nog steeds op de munten van deze landen.
 

Tabel 1: Kwetsbaarheden van opkomende markten heatmap

Bron: KBC Economics gebaseerd op Macrobond, Nationale Autoriteiten, IMF en IIF (*laatst beschikbare gegevens, vanaf 26/6/2019).

Maar de ommekeer in de vooruitzichten voor het wereldwijde beleid van de centrale banken kan niet zomaar volledig als goed nieuws voor de opkomende markten geïnterpreteerd worden. De reden waarom de centrale banken hun beleidsverwachtingen hebben bijgesteld, is dat de wereldwijde groei naar verwachting zal vertragen. Voor een deel is dit gewoon een conjuncturele vertraging die volgt na de piek van de conjunctuurcyclus, met name in de VS. De aanhoudende risico's en onzekerheden, zoals brexit, de escalatie van de handelsoorlog tussen de VS en China en andere handelsconflicten tussen de VS en haar handelspartners, wegen echter ook op de groeivooruitzichten. De groeivertragingen in de VS, de EU en China en de toegenomen handelsconflicten in de wereld zullen op hun beurt weer schade toebrengen aan opkomende markten, waarvan er velen afhankelijk zijn van de handel voor een groot deel van hun economische groei.

China

De economische vertraging in China beïnvloedt ook de wereldwijde groei. De groeivertraging in China trok aan in 2018, waardoor de vrees voor een harde landing in de op een na grootste economie ter wereld opnieuw is toegenomen. Een deel van de vertraging in 2018 kan worden toegeschreven aan de inspanningen van de autoriteiten om de schulden af te bouwen en de schaduwbanksector aan banden te leggen, wat leidde tot een daling van de kredietgroei en van de investeringen in infrastructuur. De escalatie van de handelsoorlog met de VS woog ook op het vertrouwen van het bedrijfsleven en de buitenlandse handel van China. Als reactie hierop zijn de autoriteiten overgeschakeld van een focus op de onevenwichtigheden in de kredietverlening naar het stimuleren van de economie door middel van zowel monetaire als budgettaire beleidsmaatregelen. Hoewel de autoriteiten over de middelen en de wil beschikken om substantiële negatieve groei- of werkgelegenheidsontwikkelingen te voorkomen, worden zij geconfronteerd met een afweging tussen het bevorderen van de groei door middel van stimuleringsmaatregelen enerzijds, en het aanpakken van de nog bestaande onevenwichtigheden en het doorvoeren van de noodzakelijke hervormingen anderzijds. Bijgevolg blijven de risico's bestaan en zal de groei gematigd blijven. Naarmate China een financieel meer open economie wordt, zal het risico van overloopeffecten vanuit China naar de rest van de wereldeconomie toenemen.

Recente publicaties opkomende economieën

China's household debt problem (engelse publicatie)

ERR20190506 China's household debt problem

Pensioenhervorming in Brazilië: hoge verwachtingen snel de kop ingedrukt

EO20190408 Pension reform in Brazil: high hopes quickly dashed

Turkije: tijd om Erdoganomics te beëindigen?

EO20190405Turkije: tijd om Erdoganomics te beëindigen?

Ademruimte voor opkomend Azië temidden groot aantal risico’s

EO20190222 Ademruimte voor opkomend Azië temidden groot aantal risico’s

Januari in woord en beeld: een hertekend landschap

MR20190201 Marktrapport Januari in woord en beeld: een hertekend landschap

Kredietkwaliteit, en niet kredietgroei, bedreigt financiële stabiliteit

EO20181026 Kredietkwaliteit, en niet kredietgroei, bedreigt financiële stabiliteit

Veranderend politiek klimaat en economische hervormingen in Latijns-Amerika

EO20181005 Veranderend politiek klimaat en economische hervormingen in Latijns-Amerika

Kwetsbaarheden en zwaktes van de opkomende economieën

ERR 201809 Kwetsbaarheden en zwaktes van de opkomende economieën
KBC gebruikt cookies om je surfervaring aangenamer te maken. Zo kan KBC ook beter inspelen op je behoeften en voorkeuren. Door verder te surfen ga je akkoord met het gebruik van deze cookies. Meer info? Of wil je geen cookies?Klik hier.