VS toch niet zo “great” als president Trump beweert?

Economische Opinie

President Trumps nieuwe verkiezingsslogan, “Keep America great”, impliceert dat alles geweldig gaat in de VS en dat hij dat ook zo zal houden als hij bij de presidentverkiezingen volgend jaar opnieuw wordt verkozen. Toch is alles niet rozengeur en maneschijn in het land. Vooral op socio-economisch vlak - inkomensongelijkheid en armoede, gezondheidszorg, onderwijs, enz. – kampt de VS met een aantal aanhoudende structurele zwakheden ondanks de lange periode van macro-economische groei waarin de VS zich bevindt. Die slechte socio-economische prestaties vormen op langere termijn ook een bedreiging voor de macro-economische groei. De structurele problematiek vergt oplossingen met een langetermijnfocus. “Make America great for everyone” zou dus misschien een betere campagneslogan geweest zijn voor president Trump…

 

Keep America great” is de slogan waarmee huidig Amerikaans president Donald Trump de verkiezingen die over een jaar plaatsvinden, hoopt te winnen. Vier jaar geleden wat die leuze nog “Make America great again”. De president beweert dus dat nu alles geweldig gaat in de VS en dat hij diegene is die dat ook zo al houden als hij opnieuw wordt verkozen. Hoewel het in het Witte Huis ongetwijfeld aangenaam vertoeven is, is een bredere kijk nodig om te beoordelen of het voor de ganse Amerikaanse bevolking wel zo “great” is als president Trump doet uitschijnen.  

Macro-economische topprestaties

Op macro-economisch vlak doet de Amerikaanse economie het nog altijd goed. Na de financiële crisis startte in 2009 de langstdurende economische groeiperiode ooit. De reële bbp-groei bleef, met uitzondering van 2016, steeds boven de potentiële groei. Bovendien kwam daar vorig jaar nog een extra boost bij door de belastinghervorming en budgettaire stimulusmaatregelen ingevoerd door de Trump-regering. Ook het reële bbp per hoofd van de bevolking groeide sterk, zij het aan een iets trager tempo dan het reële bbp. Als het van president Trump afhangt, is het einde van deze lange groeiperiode nog niet in zicht. Het begrotingsvoorstel dat Trump eerder dit jaar publiceerde, veronderstelt een gemiddelde jaarlijkse bbp-groei van 3% tussen 2018 en 2029. Dat scenario lijkt ons onwaarschijnlijk. De Amerikaanse economie bevindt zich immers in een laat-cyclische fase (zie ook KBC Economische Vooruitzichten oktober 2019). In de context van de handelsoorlog en een verslechterde internationale economische omgeving, verwachten we eerder een vertraging van de gemiddelde jaargroei tijdens de komende jaren. Ook internationale instanties zoals de OESO en het IMF delen die mening.

Socio-economische teleurstellingen

Hoewel de macro-economische groei het voorbije decennium sterk bleef, verbergt dit plaatje de povere prestaties op sociaal-economisch vlak. De VS kampen al lange tijd met een aantal structurele uitdagingen, die onder het bewind van President Trump zeker niet kleiner zijn geworden. Zo blijft gezondheidszorg een pijnpunt in de VS. Ondanks het feit dat de Amerikaanse uitgaven voor gezondheidszorg per capita relatief hoog liggen, ligt de levensverwachting er aanzienlijk lager dan in vergelijkbare ontwikkelde landen. Volgens OESO-cijfers is de levensverwachting bij geboorte in de VS 78,6 jaar, terwijl die in bijvoorbeeld het VK op 81,3 jaar ligt en in Japan zelfs op 84,2 jaar. De gezondheidszorguitgaven zijn hoog, maar de resultaten dus niet navenant. De belangrijkste reden1 voor de hoge uitgaven zijn bovengemiddelde prijzen voor geneesmiddelen en medische dienstverlening door dokters. Daarnaast liggen ook de administratieve kosten in de gezondheidssector erg hoog. Een positieve evolutie is de halvering van het percentage van de bevolking zonder ziekteverzekering tijdens het voorbije decennium. Dat was voornamelijk te danken aan de Affordable Care Act die Trumps voorganger, president Obama, in 2010 invoerde. President Trump heeft evenwel al meermaals zijn ongenoegen geuit over die wetgeving. De positieve gevolgen ervan zijn dus zeker niet aan hem te danken.

Ondanks de economische expansie en daarmee gepaard gaande gunstige arbeidsmarktomstandigheden, ligt de armoedegraad in de VS nog steeds hoog. Gedefinieerd als het percentage van de bevolking met een inkomen na belastingen en transfers onder 50% van het mediaaninkomen, is de armoedegraad 17,8% (cijfers voor 2016, OESO). Ter vergelijking: De armoedegraad in de VS is de hoogste van de OESO-landen en zo’n 12,4 procent punt hoger dan in Denemarken en IJsland die als laagste in de ranking staan. Ook op vlak van inkomensgelijkheid doet de VS het niet goed. De Gini-coëfficiënt is bij de hoogste van de OESO-landen. Ook de verhouding van de bovengrenswaarde van de negende inkomensdeciel - d.w.z. de 10% van de bevolking met het hoogste beschikbare inkomen - tot die van de bovengrenswaarde van de eerste deciel (P90/P10 ratio) behoort voor de VS tot de top drie onder de OESO-landen.

Bovendien is er op vlak van onderwijs nog verbetering mogelijk. De totale uitgaven voor onderwijs liggen internationaal vergeleken erg hoog in de VS. Voor hoger onderwijs zijn de uitgaven als percentage van het bbp zelfs de hoogste van alle OESO-landen. Dit vertaalt zich evenwel niet in relatief betere onderwijsresultaten vergeleken met andere OESO landen. Op de subcategorieën van het PISA2 onderzoek (2015) scoren Amerikaanse scholieren ver onder het OESO-gemiddelde voor wiskunde en slechts beperkt boven het OESO-gemiddelde voor lezen en wetenschappen. 46,4% van de bevolking tussen 25 en 64 jaar heeft een diploma hoger onderwijs in de VS. Dat is aanzienlijk meer dan het OESO-gemiddelde (37,7%), maar ook merkelijk minder dan in Canada dat aan de OESO-top staat met een aandeel van 56,7%.
 

Macro-economische gevolgen

De slechte socio-economische cijfers vormen op langere termijn ook een bedreiging voor de macro-economische groei. Sommige mensen kunnen zich geen medische behandeling veroorloven door de hoge gezondheidszorgkosten waardoor mogelijk hun productiviteit afneemt. Daarnaast heeft een lage inkomensgelijkheid een negatieve impact op de consumptie door huishoudens. Armoede leidt bovendien tot minder kansen en middelen en vaak tot een lagere arbeidsparticipatie. Bovendien heeft de exorbitant hoge prijs voor het hoger onderwijs in de VS geleid tot een enorme schuldenlast voor studenten, waardoor de jongere generaties hun uitgaven beperken en zaken zoals de aankoop van een huis uitstellen.

Niet iedereen heeft in dezelfde mate kunnen genieten van de goede macro-economische prestaties tijdens het voorbije decennium. De structurele socio-economische problemen zijn moeilijk volledig op te lossen tijdens een presidentiële ambtstermijn van vier jaar. Ze vergen immers oplossingen met een langetermijnfocus. De voorbije jaren is president Trump er evenwel ook niet in geslaagd om een kentering te bewerkstelligen. Zo daalde de levensverwachting verder en nam de Gini-coëfficiënt toe in de voorbije jaren. Verschillende studies toonden ook aan dat de belastinghervorming die in 2017 werd ingevoerd, vooral voordelig was voor de hogere inkomensklassen. Op socio-economisch vlak is de VS dus zeker niet aan een fantastisch parcours bezig. “Make America great for everyone” zou misschien een betere campagneslogan geweest zijn voor president Trump.

 

Voetnoten

1 Bron: Papanicolas I., Woskie L. and Jha A. (2018), “Health Care Spending in the United States and Other High-Income Countries”, Journal of the American Medical Association (March 13,2018).

2 Het PISA-onderzoek (Programme for International Student Assessment) is een driejaarlijks onderzoek van de OESO dat peilt naar de prestaties van 15-jarige schollieren op wiskunde, leesvaardigheden en wetenschappen.

Disclaimer:

Alle meningen in deze publicatie vertegenwoordigen de persoonlijke mening van de auteur(s) op de daarin vermelde datum en zijn onderhevig aan wijziging zonder voorafgaande kennisgeving.KBC Groep NV geeft geen garanties voor de mate waarin de voorgestelde scenario’s, risico’s en prognoses de marktverwachtingen weerspiegelen, noch voor de mate waarin zij zich ook effectief zullen realiseren. Alle prognoses zijn indicatief.
De gegevens in deze publicatie zijn algemeen en louter informatief . De informatie kan niet beschouwd worden als een aanbod tot verkoop of aankoop van financiële instrumenten. Ze kan evenmin beschouwd worden als beleggingsadvies, beleggingsaanbeveling of “onderzoek op beleggingsgebied “ in de zin van de wet - en regelgeving over de markten voor financiële instrumenten.
Behoudens de uitdrukkelijke voorafgaande en schriftelijke toestemming van KBC Groep NV is elke overdracht, verkoop, verspreiding of reproductie van de informatie, publicatie en gegevens verboden en dit ongeacht de vorm of de middelen.
KBC Groep NV kan niet aansprakelijk worden gesteld voor de juistheid of volleadigheid van de informatie of voor de directe of indirecte schade die zou voortvloeien uit het gebruik van dit document.

Gerelateerde publicaties

Vertraging maar geen instorting Amerikaanse woningmarkt

EO20181219 Vertraging maar geen instorting Amerikaanse woningmarkt

Blind vliegen op de markten?

MR20190117 Marktrapport Blind vliegen op de markten?

Shutdowns en schuldplafondcrisissen: Niet de eerste en zeker niet de laatste keer

EO20190131 Shutdowns en schuldplafondcrisissen: Niet de eerste en zeker niet de laatste keer

Amerikaans protectionisme is geen eendagsvlieg

EO20190619 Amerikaans protectionisme is geen eendagsvlieg
KBC gebruikt cookies om je surfervaring aangenamer te maken. Zo kan KBC ook beter inspelen op je behoeften en voorkeuren. Door verder te surfen ga je akkoord met het gebruik van deze cookies. Meer info? Of wil je geen cookies?Klik hier.