Klimaat als blijvende uitdaging voor de Duitse economie

Marktrapport

De groeivertraging in Duitsland is hoofdzakelijk toe te schrijven aan tijdelijke factoren. De implementatie van nieuwe emissienormen weegt op de Duitse autoproductie en heeft intussen heel wat andere industriële sectoren besmet. Ook de lage waterstanden van de Rijn en andere rivieren veroorzaakten kopzorgen bij de grote industriële bedrijven. Logistieke uitdagingen verstoorden in 2018 de productieketen. Ook de energietransitie is een ingrijpend proces. Niet enkel besliste Duitsland het pad van de kernenergie te verlaten, maar geleidelijk worden ook steen- en bruinkoolcentrales minder aanvaardbaar. Dit alles zet druk op de industriële productie in heel wat sectoren, maar zeker niet op alle sectoren. Zo is de trendevolutie negatiever voor de chemiesector dan voor de autonijverheid (zie figuur). Defensieve sectoren houden ook beter stand.

Vele economen wijzen op een samenloop van omstandigheden in deze tijdelijke factoren. Die verklaren de sterke groeivertraging in het derde kwartaal in 2018. Intussen is duidelijk dat de effecten langer dan een of twee kwartalen zullen aanslepen, maar toch zien we in de groeivooruitzichten van quasi alle analisten een heropleving in de Duitse economie naar het einde van 2019 toe, evenals in 2020. We onderschrijven die visie ook in het KBC economisch scenario. Na een groei van 1,5% in 2018, verwachten we een verdere groeiterugval tot 0,9% in 2019, gevolgd door een herstel tot 1,5% in 2020. Er zijn immers duidelijke argumenten voor een relatief snel herstel in de Duitse economie. De meeste autofabrikanten maken goede vooruitgang in de aanpassing van hun wagenaanbod. Het waterpeil van de Rijn normaliseert. En de Duitse overheid investeert, samen met de privésector, in de Duitse Energiewende om de transitie zo vlot mogelijk te laten verlopen. Bovendien zit de Duitse overheid in een gezonde financiële positie waardoor meer fiscale stimulus kan worden aangewend om de economie opnieuw aan te zwengelen. Dat laatste is voorlopig niet nodig aangezien de sterke arbeidsmarkt de consumptie ondersteunt en de investeringen sterk blijven. Enkel de onzekere internationale context kan roet in het eten gooien. Een no-deal brexit zal ook de Duitse exporteurs treffen. Vooral een escalatie van de handelsoorlog naar Europa staat met stip op nummer één als de grootste risicofactor voor Duitsland. Blijvend sterke groei in de VS en China zouden soelaas kunnen brengen.
Bij schokken in de economie is het altijd de vraag of ze tijdelijk of permanent zijn, en indien tijdelijk, hoe lang tijdelijk duurt. De economische sterren staan nog steeds gunstig voor onze oosterburen. Toch geven de huidige ervaringen aan hoe kwetsbaar de sterke Duitse economie is voor klimaatverandering. De tijdelijke factoren van vandaag zijn immers alle gerelateerd aan het klimaat. We beseffen intussen dat klimaatverandering geen eendagsvlieg is. Het lijkt dan ook waarschijnlijk dat de huidige verstoring in de werking van de Duitse economie zich in de toekomst nog zal herhalen… tenzij er werk wordt gemaakt voor een vooruitziend economisch beleid. Wat geldt voor Duitsland geldt uiteraard voor alle landen. Maar de relatief sterke afhankelijkheid van Duitsland van traditionele industriële activiteiten maken de grootste Europese economie bijzonder kwetsbaar.

Klimaatmarsen schudden iedereen vandaag wakker, maar het maatschappelijk debat vernauwt snel tot energie of consumptiegedrag. Structurele aanpassingen in ons industrieel weefsel zijn noodzakelijk om aan de klimaatuitdagingen het hoofd te bieden. De Duitse industrie én de politiek moeten een wijze les trekken uit de recente gebeurtenissen. Om dergelijke tijdelijke disrupties in de toekomst te voorkomen hebben we nood aan meer ingrijpende planning op lange termijn. Duitsland beschikt over de middelen om dit te realiseren. Bovendien zal het Duitse voorbeeld stichtend zijn voor de andere Europese landen. Er is werk aan de winkel!
 

Figuur - Trendevolutie in Duitse industriële productie (volume-index 2015=100, per sector – Destatis 2019

Bron: Bloomberg

Disclaimer:

Deze publicatie vormt een algemene duiding van de financieel-economische actualiteit op korte termijn en kan niet beschouwd worden als onderzoek op beleggingsgebied. Deze publicatie kan evenmin worden beschouwd als beleggingsadvies of als beleggingsaanbeveling met betrekking tot de beschreven financiële instrumenten en houdt op geen enkele wijze een beleggingsstrategie in. Deze publicatie maakt een kleine niet-geldelijke tegemoetkoming uit die ook gratis ter beschikking wordt gesteld van het publiek.
BC group.De informatie opgenomen in deze publicatie mag op geen enkele manier gepubliceerd, herschreven of heruitgegeven worden in eender welke vorm. KBC Bank NV heeft beroep gedaan op de door haar betrouwbaar geachte bronnen voor de informatie opgenomen in deze publicatie. De accuraatheid, volledigheid en tijdigheid van de informatie wordt evenwel niet gegarandeerd. Er wordt niet gewaarborgd dat de voorgestelde scenario’s, risico’s en prognoses de marktverwachtingen weerspiegelen noch dat ze in realiteit tot uiting zullen komen.
KBC Bank NV noch enige andere vennootschap van de KBC-groep (of enige van hun aangestelden) kunnen aansprakelijk gesteld worden voor enige schade, rechtstreeks of onrechtstreeks, die het gevolg is van de toegang tot, de consultatie of het gebruik van de informatie en de gegevens vermeld in deze publicatie.
KBC Bank is een kredietinstelling naar Belgisch recht en staat onder het prudentieel toezicht van de Europese Centrale Bank (ECB, Sonnemannstrasse 22, 60314 Frankfurt am Main, Duitsland). Concreet oefent de Europese Centrale Bank het toezicht uit via een “Joint Supervisory Team” waarvan ook personeelsleden van de Nationale Bank van België (NBB, de Berlaimontlaan 14, 1000 Brussel, www.nbb.be) deel uitmaken.
KBC Bank NV staat ook onder toezicht van de FSMA voor wat het toezicht op de gedragsregels en de financiële markten betreft (Congresstraat 12-14, 1000 Brussel, www.fsma.be).
KBC Bank NV maakt deel uit van de KBC-groep. De website www.kbc.com bevat uitgebreide informatie over de KBC-groep.

Gerelateerde publicaties

Een nieuwe wind door Frankfurt

MR20191015_NIeuwe wind Frankfurt

Optimisme ruilt voor realisme

MR20191014 Optimisme ruilt voor realisme

Een sprankeltje hoop is opnieuw genoeg…

MR20191011_Een sprankeltje hoop

The times, they are changing…

MR20191010MRbalans1010
KBC gebruikt cookies om je surfervaring aangenamer te maken. Zo kan KBC ook beter inspelen op je behoeften en voorkeuren. Door verder te surfen ga je akkoord met het gebruik van deze cookies. Meer info? Of wil je geen cookies?Klik hier.