Staatssteun bedreigt Europese interne markt

Marktrapport

De Europese economie gaat door hevig stormweer door de coronacrisis. Alle Europese landen worden getroffen, maar Zuid-Europa is helaas opnieuw het grootste slachtoffer. Daarmee is een triple dip crisis een feit, in een periode van nauwelijks 12 jaar. Opnieuw staat de ECB in de frontlinie om de eurozone overeind te houden. Tot op heden slaagt de ECB erin de financiële markten te kalmeren, maar de nodige marktinterventies worden steeds drastischer. Zo kocht de ECB de afgelopen weken disproportioneel veel Italiaans schuldpapier op. Toch staan de intra-EMU spreads onder opwaartse druk, wat aangeeft dat de markten nerveus blijven en met argusogen kijken naar het politieke schouwspel in Europa. En dat oogt niet zo fraai.

Die nervositeit heeft voor een deel te maken met het gebrek aan solidariteit tussen de Europese landen. De financiële inspanningen op Europees niveau, vooral via het European Stability Mechanism en de Europese Investeringsbank, ogen mager in een internationale vergelijking. Het zwaartepunt van het economisch herstelbeleid ligt bij de EU-lidstaten zelf. Uiteraard hebben die lidstaten niet allemaal dezelfde financiële slagkracht om de crisis te bekampen. Die verschillen uiten zich niet enkel in tijdelijke noodmaatregelen voor getroffen bedrijven, bijvoorbeeld op het vlak van liquiditeitsvoorziening, maar ook in structurele steun op langere termijn. Naarmate overheden meer geld kunnen pompen in hun binnenlandse ondernemingen versterken ze die bedrijven ten opzichte van hun buitenlandse, ook Europese, concurrenten. Dat heeft mogelijk grote gevolgen op langere termijn voor de relatieve concurrentiekracht van de EU-lidstaten.

Om die reden kan staatssteun binnen de EU enkel onder strikte voorwaarden en onder het wakend oog van de Europese Commissie. De Commissie is bijzonder actief geweest de afgelopen weken om de regels rond staatssteun aan te passen aan de uitzonderlijke coronacrisis. In eerste instantie focuste de Commissie op liquiditeitsmaatregelen en steun aan medische noden in de strijd tegen het Covid-19-virus, maar nu staan ook maatregelen ter versterking van de solvabiliteit van ondernemingen op de agenda. Het belang van een gedetailleerd uitgewerkt Europees kader rond staatssteun kan niet worden onderschat. We zien immers dat rijkere Europese landen structureel meer uitgeven aan staatssteun dan de armere lidstaten (zie figuur). Vooral in Zuid-Europa blijft staatssteun een beperkt fenomeen, aangezien voor de transitielanden in Centraal- en Oost-Europa andere regels gelden.

Toch kunnen we verwachten dat de een aantal rijkere Europese landen zich relatief zullen versterken in deze coronacrisis. Het is immers een uitgelezen kans om vaart te zetten achter een andere ambitie, namelijk de creatie van grotere en sterkere Europese bedrijven (‘Europese kampioenen’) die de concurrentie aankunnen met hun Amerikaanse en Chinese concurrenten. Ondanks de pogingen van de Europese Commissie om de interne markt zo min mogelijk te verstoren en vrije en eerlijke concurrentie te vrijwaren, zal de grotere financiële slagkracht van sommige landen ertoe leiden dat hun ondernemingen beter en sterker uit deze crisis zullen komen, zelfs ten nadele van verzwakte ondernemingen uit landen die harder getroffen zijn door de coronacrisis en zelf onvoldoende kunnen compenseren. Door deze subsidie-race davert de Europese interne markt op zijn grondvesten.

Het gebrek aan financiële solidariteit op Europees niveau is dus maar een deel van het probleem. De rivaliteit tussen de EU-lidstaten gaat veel verder. Het is essentieel dat de Europese Commissie de regels rond staatssteun zo strikt mogelijk maakt en streng toekijkt op de naleving ervan. Anders ondermijnt deze coronacrisis de Europese interne markt, het koninginnenstuk van de Europese integratie.
 

Figuur: Staatssteun in EU (2017, % van BBP)

Bron: Bloomberg

Disclaimer:

Deze publicatie vormt een algemene duiding van de financieel-economische actualiteit op korte termijn en kan niet beschouwd worden als onderzoek op beleggingsgebied. Deze publicatie kan evenmin worden beschouwd als beleggingsadvies of als beleggingsaanbeveling met betrekking tot de beschreven financiële instrumenten en houdt op geen enkele wijze een beleggingsstrategie in. Deze publicatie maakt een kleine niet-geldelijke tegemoetkoming uit die ook gratis ter beschikking wordt gesteld van het publiek.
BC group.De informatie opgenomen in deze publicatie mag op geen enkele manier gepubliceerd, herschreven of heruitgegeven worden in eender welke vorm. KBC Bank NV heeft beroep gedaan op de door haar betrouwbaar geachte bronnen voor de informatie opgenomen in deze publicatie. De accuraatheid, volledigheid en tijdigheid van de informatie wordt evenwel niet gegarandeerd. Er wordt niet gewaarborgd dat de voorgestelde scenario’s, risico’s en prognoses de marktverwachtingen weerspiegelen noch dat ze in realiteit tot uiting zullen komen.
KBC Bank NV noch enige andere vennootschap van de KBC-groep (of enige van hun aangestelden) kunnen aansprakelijk gesteld worden voor enige schade, rechtstreeks of onrechtstreeks, die het gevolg is van de toegang tot, de consultatie of het gebruik van de informatie en de gegevens vermeld in deze publicatie.
KBC Bank is een kredietinstelling naar Belgisch recht en staat onder het prudentieel toezicht van de Europese Centrale Bank (ECB, Sonnemannstrasse 22, 60314 Frankfurt am Main, Duitsland). Concreet oefent de Europese Centrale Bank het toezicht uit via een “Joint Supervisory Team” waarvan ook personeelsleden van de Nationale Bank van België (NBB, de Berlaimontlaan 14, 1000 Brussel, www.nbb.be) deel uitmaken.
KBC Bank NV staat ook onder toezicht van de FSMA voor wat het toezicht op de gedragsregels en de financiële markten betreft (Congresstraat 12-14, 1000 Brussel, www.fsma.be).
KBC Bank NV maakt deel uit van de KBC-groep. De website www.kbc.com bevat uitgebreide informatie over de KBC-groep.

Gerelateerde publicaties

Europa versterken in de wereld

Europa versterken in de wereld

EUR/USD gaat op zijn elan voort

EUR/USD gaat op zijn elan voort

Dollar kraakt, euro blaakt

Dollar kraakt, euro blaakt

Europese relanceplan begin van koehandel

Europese relanceplan begin van koehandel
We gebruiken cookies en soortgelijke technologieën om je een goedwerkende website aan te bieden die je surfervaring aangenamer maakt. We kunnen de website ook aanpassen aan je behoeften en je voorkeuren. Door verder te surfen, ga je akkoord met het plaatsen van deze cookies. Wil je meer info? Of wil je dit niet?Klik hier.