Draghi moedigt alternatief denken aan

Marktrapport

Gisteren gaven de EMU PMI’s een forse waarschuwing over de economie. In een iets verder verleden riepen zo’n cijfers bij analisten bespiegelingen op over ‘automatische stabilisatoren’. De economie beschikt(e?) over interne mechanismen om een cyclische terugval op te vangen. Met een tijdelijk hoger begrotingstekort en een vleugje monetaire versoepeling (als de inflatie dat toeliet uiteraard) zouden we er zeker komen.

Het verwachtingspatroon is ondertussen fors veranderd. ‘Iedere’ terugval in de economie, structureel of cyclisch, lokt een de roep uit om ‘stimulus’, vooral monetair. De centrale banken hebben die claim sinds de crisis zeer loyaal gehonoreerd. Ze herhalen dat ze nog meer kunnen doen indien nodig, maar de terughoudendheid waarmee bijvoorbeeld de BOJ vorige week haar antwoord in beraad hield, geeft aan dat ze voorzichtig worden om hun laatste monetaire kogel te verschieten, ook al omdat de neveneffecten (onder meer voor de spaarder en andere deelsectoren van de economie) steeds meer weerstand oproepen.

Gisteren legde ECB voorzitter Draghi verantwoording af voor het Europese Parlement. Met zijn afscheid in het verschiet waren dit een beetje zijn ‘monetaire memoires’ ten aanzien van de politieke overheid. Naast de evidente toelichting van de recente actie van de ECB, brak hij opnieuw een lans voor een grotere rol van het fiscaal beleid om de economie te steunen. Hij gaf de ECB zelfs de raad om alternatieve ideeën, theorieën zoals de ‘Modern Monetary Theory’ (MMT), eens grondig tegen het licht te houden. We gaan even kort door de bocht, maar de essentie van deze MMT houdt in dat het monetaire en fiscale beleid meer geïntegreerd worden, of zelfs als een geheel mogen gezien worden. In dat geval is directe financiering van de overheidsuitgaven door de centrale bank niet per se een probleem, in de mate dat het de inflatie niet laat ontsporen.

De implementatie van dit soort ‘alternatieve’ theorieën in een, in eerste instantie meestal afgezwakte vorm, verloopt niet zonder slag of stoot. Toch houden we het debat in het oog. Waarom als overheid niet eens proberen om bepaalde klimaatmaatregelen (of andere evidente maatschappelijke noden) (on)rechtstreeks buiten het klassiek fiscaal kader te financieren uit de balans van de centrale bank ? Het lijkt nu ondenkbaar, maar dat was in 2013 ook het geval voor het gebruik van QE door de ECB en zie waar we nu staan.

Het is altijd gevaarlijk om dit soort langetermijn trends te gebruiken om iets te zeggen over kortetermijn marktontwikkelingen. Toch leggen en we enkele puzzelstukjes bij elkaar. De lat voor verdere renteverlaging(en) door de ECB (en anderen) ligt hoog. De economische en maatschappelijke weerstand groeit. De reactiefunctie van de rente op een meer geïntegreerd fiscaal en monetair beleid is ook ver van zeker. Toch moet het met deze aanpak iets gemakkelijker worden om de inflatiedoelstelling te bereiken. Dat pleit op zijn minst niet voor meer extreem lage rentes. Anderzijds vermindert de ‘integratie’ van fiscaal en monetaire beleid wel het risico op een default van de overheid, wat in principe leidt tot een lagere kredietrisicopremie. Voorlopig is dit niet meer dan hypothetisch denken in een veranderende context. Naarmate de markt echter het idee van meer fiscale stimulus echt ernstig neemt, neemt o.i. de kans af dat de rente verder naar extreem lage niveaus afglijdt. Toegegeven, als ‘marktwatchers’ zijn we ons meer dan bewust van het risico om dit te poneren in de context van een jarenlange, forse trend naar lagere rentes.

 

Figuur - Duitse 10-j rente 2007-2019: wat als fiscale beleid overneemt?

Bron: Bloomberg

Disclaimer:

Deze publicatie vormt een algemene duiding van de financieel-economische actualiteit op korte termijn en kan niet beschouwd worden als onderzoek op beleggingsgebied. Deze publicatie kan evenmin worden beschouwd als beleggingsadvies of als beleggingsaanbeveling met betrekking tot de beschreven financiële instrumenten en houdt op geen enkele wijze een beleggingsstrategie in. Deze publicatie maakt een kleine niet-geldelijke tegemoetkoming uit die ook gratis ter beschikking wordt gesteld van het publiek.
BC group.De informatie opgenomen in deze publicatie mag op geen enkele manier gepubliceerd, herschreven of heruitgegeven worden in eender welke vorm. KBC Bank NV heeft beroep gedaan op de door haar betrouwbaar geachte bronnen voor de informatie opgenomen in deze publicatie. De accuraatheid, volledigheid en tijdigheid van de informatie wordt evenwel niet gegarandeerd. Er wordt niet gewaarborgd dat de voorgestelde scenario’s, risico’s en prognoses de marktverwachtingen weerspiegelen noch dat ze in realiteit tot uiting zullen komen.
KBC Bank NV noch enige andere vennootschap van de KBC-groep (of enige van hun aangestelden) kunnen aansprakelijk gesteld worden voor enige schade, rechtstreeks of onrechtstreeks, die het gevolg is van de toegang tot, de consultatie of het gebruik van de informatie en de gegevens vermeld in deze publicatie.
KBC Bank is een kredietinstelling naar Belgisch recht en staat onder het prudentieel toezicht van de Europese Centrale Bank (ECB, Sonnemannstrasse 22, 60314 Frankfurt am Main, Duitsland). Concreet oefent de Europese Centrale Bank het toezicht uit via een “Joint Supervisory Team” waarvan ook personeelsleden van de Nationale Bank van België (NBB, de Berlaimontlaan 14, 1000 Brussel, www.nbb.be) deel uitmaken.
KBC Bank NV staat ook onder toezicht van de FSMA voor wat het toezicht op de gedragsregels en de financiële markten betreft (Congresstraat 12-14, 1000 Brussel, www.fsma.be).
KBC Bank NV maakt deel uit van de KBC-groep. De website www.kbc.com bevat uitgebreide informatie over de KBC-groep.

Gerelateerde publicaties

Ierse domper op de feestvreugde?

MR20191018Brexit

Het Monster van Belfast

MR20191017_Het monster van Belfast

Imagine…

MR20191016MRbrexit

Een nieuwe wind waait door Frankfurt

MR20191015_NIeuwe wind Frankfurt
KBC gebruikt cookies om je surfervaring aangenamer te maken. Zo kan KBC ook beter inspelen op je behoeften en voorkeuren. Door verder te surfen ga je akkoord met het gebruik van deze cookies. Meer info? Of wil je geen cookies?Klik hier.