Niets is gratis

Marktrapport

De toekomstige voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, kondigde in haar toespraak voor het Europese parlement onder meer haar ambitie aan om een Europese klimaatbank te creëren. Ook de Franse president Emmanuel Macron riep eerder al op tot de oprichting van een "Europese Klimaatbank voor de financiering van de ecologische overgang". Dat kan bijvoorbeeld gebeuren op basis van de al bestaande Europese Investeringsbank. Internationaal zijn er ook andere beleidsvoorstellen in die zin, zoals het voorstel van een ‘Green New Deal’ door het Amerikaanse parlementslid Ocasio-Cortez, dat een aantal verregaande sociale en klimaatvriendelijke maatregelen omvat.

Aan sommige van die voorstellen hangt een stevig budgettair prijskaartje vast. Uiteraard rijst de vraag hoe die plannen kunnen worden gefinancierd. Sommige voorstanders kijken voor die financiering expliciet naar de centrale banken. Als onderbouwing van die denkpiste wordt verwezen naar de zogenoemde ‘Moderne Monetaire Theorie’ (MMT). Op zich is dat denkkader niet zo nieuw, maar de voorstellen om haar aanbevelingen concreet te implementeren zijn wel recenter.

De MMT wordt vaak gebruikt om de illusie te wekken dat er eigenlijk geen harde budgettaire beperkingen zijn. Centrale banken kunnen immers allerlei projecten financieren via de gelddrukpers. Als kers op de taart, zo wordt beweerd, kan dat zelfs zonder ontsporende inflatie. Budgettaire financiering voor een significant deel toevertrouwen aan de centrale bank creëert echter een enorm moral hazard-probleem bij de budgettaire overheid. In de praktijk zal dat onvermijdelijk leiden tot een ontsporende inflatie. Ook in de wereld van de MMT bestaat er immers geen free lunch en moeten we politieke keuzes maken hoe de schaarse economische middelen worden verdeeld.

Utopie van de gelddrukpers

Niemand betwist dat monetair gefinancierde overheidsuitgaven de economische groei kunnen stimuleren, zeker als er nog onbenutte productiecapaciteit is. In 2003 stelde bijvoorbeeld de toenmalige Fed-gouverneur en latere voorzitter Bernanke voor dat Japan zijn groei- en deflatieproblemen in extremis precies op die manier tijdelijk zou kunnen aanpakken. Hij bedoelde dat wel als een soort van ultieme levensverzekering.

Het is echter gevaarlijk om dat noodscenario te veralgemenen. Het creëert immers ongewenste prikkels voor de regeringen. Op korte termijn kan de budgettaire overheid immers noodzakelijke beleidskeuzes uit de weg gaan, omdat de financiering door de centrale bank toch altijd is verzekerd. Die verleiding zou nu bijzonder groot zijn door de momenteel extreem lage inflatie(vooruitzichten). De risico’s worden daardoor niet kleiner, maar doen zich pas op langere termijn voor. Een kortzichtige regering kan ze dus een tijdje ongestraft negeren.

Het academisch debat over de MMT zal ongetwijfeld nog een tijd aanhouden. In de praktijk zou de MMT wel snel op operationele grenzen stoten, en vrijwel zeker de inflatie laten ontsporen. De geschiedenis leert ons immers dat de verleiding door de gelddrukpers te groot is.
 

Disclaimer:

Deze publicatie vormt een algemene duiding van de financieel-economische actualiteit op korte termijn en kan niet beschouwd worden als onderzoek op beleggingsgebied. Deze publicatie kan evenmin worden beschouwd als beleggingsadvies of als beleggingsaanbeveling met betrekking tot de beschreven financiële instrumenten en houdt op geen enkele wijze een beleggingsstrategie in. Deze publicatie maakt een kleine niet-geldelijke tegemoetkoming uit die ook gratis ter beschikking wordt gesteld van het publiek.
BC group.De informatie opgenomen in deze publicatie mag op geen enkele manier gepubliceerd, herschreven of heruitgegeven worden in eender welke vorm. KBC Bank NV heeft beroep gedaan op de door haar betrouwbaar geachte bronnen voor de informatie opgenomen in deze publicatie. De accuraatheid, volledigheid en tijdigheid van de informatie wordt evenwel niet gegarandeerd. Er wordt niet gewaarborgd dat de voorgestelde scenario’s, risico’s en prognoses de marktverwachtingen weerspiegelen noch dat ze in realiteit tot uiting zullen komen.
KBC Bank NV noch enige andere vennootschap van de KBC-groep (of enige van hun aangestelden) kunnen aansprakelijk gesteld worden voor enige schade, rechtstreeks of onrechtstreeks, die het gevolg is van de toegang tot, de consultatie of het gebruik van de informatie en de gegevens vermeld in deze publicatie.
KBC Bank is een kredietinstelling naar Belgisch recht en staat onder het prudentieel toezicht van de Europese Centrale Bank (ECB, Sonnemannstrasse 22, 60314 Frankfurt am Main, Duitsland). Concreet oefent de Europese Centrale Bank het toezicht uit via een “Joint Supervisory Team” waarvan ook personeelsleden van de Nationale Bank van België (NBB, de Berlaimontlaan 14, 1000 Brussel, www.nbb.be) deel uitmaken.
KBC Bank NV staat ook onder toezicht van de FSMA voor wat het toezicht op de gedragsregels en de financiële markten betreft (Congresstraat 12-14, 1000 Brussel, www.fsma.be).
KBC Bank NV maakt deel uit van de KBC-groep. De website www.kbc.com bevat uitgebreide informatie over de KBC-groep.

Gerelateerde publicaties

Sinterklaas-economie

MR20191206 Sinterklaas-economie

Bank of Canada houdt voet bij stuk

MR20191205_BoC

RBA last een winterslaap in

MR20191204 RBA last een winterslaap in

“Tariff-man” Trump weer op dreef

MR20190312Trump
We gebruiken cookies en soortgelijke technologieën om je een goedwerkende website aan te bieden die je surfervaring aangenamer maakt. We kunnen de website ook aanpassen aan je behoeften en je voorkeuren. Door verder te surfen, ga je akkoord met het plaatsen van deze cookies. Wil je meer info? Of wil je dit niet?Klik hier.